 |
| https://zdrowie.dziennik.pl |
Autor: mgr Monika Zalewska-Biełło
Syndrom widzenia komputerowego jest jednym z nieoczywistych skutków epidemii związanej z COVID-19. Ból i
szczypanie oczu czy niewyraźne widzenie, to tylko niektóre z objawów. Uczniowie
coraz częściej zgłaszają je rodzicom. Wiele godzin, które spędzają podczas zajęć
online, wpatrując się w monitory, skutkuje różnymi dolegliwościami bólowymi i
bywa zagrożenia dla narządu wzroku. Dlatego opisujemy na co zwrócić uwagę i jak
pomóc dziecku.
Nauka na odległość, realizowana przy pomocy komputerów, tabletów i
innych urządzeń niesie ze sobą nie tylko możliwości edukacyjne. Dzieci uczą
się, skupiając wzrok na monitorze komputera, nie wodzą nim za nauczycielem, nie
patrzą na pomoce naukowe, nie rozglądają się po klasie. Wpatrują się w
niebieskie światło monitora. To może być szkodliwe. Dlaczego?
Po pierwsze według
American Optometric Association nadmierna ekspozycja na niebieskie światło emitowane
przez monitory urządzeń elektronicznych najbardziej niebezpieczna jest właśnie
dla dzieci. Jak niebieskie światło szkodzi oczom?
„- To nie tajemnica, że niebieskie światło uszkadza
siatkówkę oka. Niebieska frakcja światła pochodzącego z elektronicznych ekranów
zmienia niezbędną do widzenia substancję w siatkówce w toksyczny dla komórek
związek. Nieustannie jesteśmy wystawieni na działanie niebieskiego światła,
którego ani soczewka, ani rogówka nie są w stanie zatrzymać czy odbić”– mówi prof. Ajith Karunarathne z Uniwersytetu w
Toledo, autor publikacji, która ukazała się w piśmie „Scientific Reports.
Po drugie w takim
trybie wzrok pracuje intensywnie, w przeciwieństwie do innych zmysłów.
System sensoryczny nie jest przystosowany do działania w taki sposób. W
rezultacie system wzrokowy jest obciążony i nadmiernie się koncentruje. Dla
dzieci, które wciąż się rozwijają, może to być szczególnie obciążające.
Czym
jest syndrom widzenia komputerowego?
Syndrom widzenia
komputerowego (CVS – computer vision syndrome) istniał na długo przed
życiem w izolacji i uczeniem się na odległość z powodu epidemii wywołanej przez
COVID-19. Pojawia się, gdy
spędzamy przy komputerze za dużo czasu.
Objawami CVS
związanymi z powierzchnią oka jest:
- nadmierne łzawienie oczu,
- niewyraźne widzenie,
- uczucie piasku pod powiekami,
- podwójne widzenie,
- pieczenie oczu,
- ból oczu,
- przekrwienie spojówek,
- nietolerancja soczewek
kontaktowych, które dotychczas były tolerowane dobrze,
- krótkowzroczność wywołaną przez
środowisko.
Pojawiają się również
syndromy ogólne, pozaoczne. To bóle głowy, karku, barków i pleców czy
zmęczenie. Bóle głowy mogą być także skutkiem nieskorygowanej lub źle
skorygowanej wady refakcji bądź zeza.
-
Większość problemów z widzeniem funkcjonalnym pojawia się, ponieważ dzieci nie
mają jeszcze umiejętności, których potrzebują, aby sprostać wymaganiom
wzrokowym, jakie są im stawiane. Kiedy narząd wzroku musi działać w warunkach,
które nie są optymalne, pojawiają się problemy: bóle głowy, zmęczenie wzroku,
zmęczenie oczu i ogólne zmiany w zachowaniu. - twierdzi dr Bryce Appelbaum of
Appelbaum Vision in Bethesda w stanie Maryland. źródło
Praca
przy komputerze a problemy ze wzrokiem
Wielu specjalistów
stoi na stanowisku, że większość zaburzeń widzenia pojawia się naturalnie lub
dziedzicznie. Według dr Appelbauma istnieją dowody na to, że wiele z nich jest
związanych również z tym, jak obchodzimy się z narządem wzroku na co dzień.
Można na przykład uszkodzić oczy wpatrując się w ekran komputera bądź
czytając w nieodpowiednich odległościach, nieodpowiednich porach, przy złym
oświetleniu.
- Niektóre typowe
schorzenia oczu, takie jak krótkowzroczność czy astygmatyzm mogą
rozwinąć się w wyniku nadmiernego obciążenia wzroku podczas pracy w bliży, jak
również złej postawy przyjmowanej podczas czytania lub pracy z komputerem. -
twierdzi dr Bryce.
Badanie
przeprowadzone przez University of California w Berkley School of Optometry
wykazało, że istnieje silna korelacja między rozwojem krótkowzroczności a
ilością czasu spędzonego na komputerze.
Kilka
faktów o pracy przy komputerze
Obraz wyświetlany na
ekranie komputera składa się z tysięcy kropek – subpikseli, które są
najczęściej utrzymane w trzech barwach. To kolor zielony, czerwony i niebieski.
Subpiksele tworzą piksel, który rejestrowany jest przez oko ludzkie.
Obraz na ekranie
komputera nie jest wyświetlany w sposób ciągły. Ulega cyklicznemu odświeżaniu.
Co interesujące, granice liter, które są wyświetlane na ekranie
komputera nie są tak ostre, jak w tekście drukowanym. Im mniejsza rozdzielczość
ekranu, czyli liczba pikseli tworzących daną literę, tym mniejsza ostrość
obrazu i większy wysiłek wzrokowy.
Jak
zadbać o wzrok podczas pracy z komputerem?
Obecnie praca
wzrokowa do bliży związana z monitorem nie ogranicza się już tylko do
komputerów, ale obejmuje tablety, laptopy czy smartfony. Oznacza to, że czas
spędzany przed ekranem znacznie się wydłuża. Jak dbać o wzrok?
Szalenie ważne jest stanowisko pracy.
Monitor powinien znajdować się w odległości 90-100 cm i około 12-15 cm
poniżej poziomu oczu. Należy siedzieć na krześle, które pozwala stopom
płasko opierać się o podłogę, a nogi ustawiać pod kątem 90 stopni. Bardzo ważne
jest także wygodne krzesło oraz odpowiednie oświetlenie stanowiska
pracy.
Nie należy przechylać
głowy podczas oglądania ekranu.
Naukowcy twierdzą, że
ilość niebieskiego światła generowana przez wyświetlacze nie jest duża, ale
zalecają ograniczenie korzystania z nich, kiedy jest ciemno.
Monitor powinien być jak największy i wystarczająco jasny.
Trzeba zadbać ustawienie odpowiedniej wielkości czcionki czytanego tekstu.
Bardzo ważna jest
korekcja wad refrakcji. Po pierwsze zapobiega to przybliżaniu się do
ekranu komputera. Po drugie pozwala uniknąć bólu głowy i oczu.
Podczas pracy z
komputerem bardzo ważne są krótkie przerwy. Oderwanie wzroku od
komputera minimalizuje dyskomfort związany z syndromem widzenia komputerowego.
Wystarczy patrzeć na odległy punkt poza monitorem chwilę, co najmniej 2 razy na
godzinę. To pozwala rozluźnić akomodację, zapobiega przemęczeniu wzroku.
Warto również
pamiętać o ćwiczeniach relaksacyjnych
oczu, takich jak na przykład mruganie. Można na chwilę zamykać oczy -
zawsze wtedy, gdy podczas korzystania z komputera, tabletu czy smartfonu
pojawia się dyskomfort w obrębie narządu wzroku.
Dobrym pomysłem jest wietrzenie
pomieszczenia, w którym się przebywa, a także dbanie o optymalny stopień
nawilżenia powietrza. Warto przy tym pamiętać o unikaniu bezpośredniego nawiewu
suchego powietrza na twarz.
Osoby, które zmagają
się z syndromem widzenia komputerowego powinny pić dużo płynów, najlepiej wody.
Dobrze jest również nawilżać oko, stosując dobrej jakości krople do
oczu, pomocne w leczeniu zespołu suchego oka (bez konserwantów).
Bibliografia
- 12 faktów o
wpływie komputerów na wzrok
- Impact of
computer use on children's vision
- Visual
Stress And What It’s Doing To Our Children: The Little Known Side-Effects
Of Online Learning
- Wiadomo,
jak niebieskie światło szkodzi oczom